- _reply_lang zapamiętuje język ostatniej wiadomości pilota; głos wybierany z niego (pl=gosi, en=ryan), a nie z tekstu odpowiedzi (krótkie polskie odpowiedzi często nie mają diakrytyków). - _detect_lang rozszerzony o listy częstych słów PL/EN jako fallback.
XCoPilot
Lokalny co-pilot (AI) dla X-Plane 12, podłączony do własnego serwera llama.cpp. W odróżnieniu od XSayATC (który tylko „gada" jako ATC), co-pilot realnie steruje samolotem — wydaje polecenia, a wtyczka wykonuje je na datarefach i komendach X-Plane.
Wtyczka zbiera kontekst lotu z datarefów, wysyła Twoją wiadomość (tekst lub głos) do lokalnego modelu, a model odpowiada strukturalnym JSON-em z listą akcji (np. gear_up, set_heading 270). Wtyczka parsuje ten JSON i wykonuje akcje. Okno widoczne także w VR.
Jak to działa
- Mówisz/piszesz polecenie: „schowaj podwozie i ustaw kurs 270".
- Wtyczka dokleja do promptu: kontekst lotu (pozycja, wysokość, prędkość, stan autopilota, podwozia, klap itd.) oraz listę dostępnych akcji (nazwa + opis) z
controls.json. - Model odpowiada JSON-em:
{ "say": "Chowam podwozie i ustawiam kurs dwa siedem zero.", "actions": [ { "control": "gear_up" }, { "control": "set_heading", "value": 270 } ] } - Wtyczka wykonuje
actionsna głównym wątku (datarefy/komendy), asayczyta na głos (piper) i pokazuje w oknie.
Dzięki temu AI nie zgaduje nazw datarefów — zna tylko nazwy akcji z controls.json, a Ty mapujesz je na właściwe datarefy dla danego samolotu.
Gotowe profile samolotów
controls.json zawiera już kompletny profil Zibo 737-800X (match b738) z
własnymi datarefami laminar/B738/*:
- Podwozie — dźwignia
laminar/B738/controls/gear_handle_down(0=GÓRA, 0.5=OFF, 1=DÓŁ). - Klapy — dźwignia
laminar/B738/flt_ctrls/flap_lever(0=up, 0.125=1, 0.25=2, 0.375=5, 0.5=10, 0.625=15, 0.75=25, 0.875=30, 1.0=40) — gotowe akcjeflaps_0…flaps_40. - Autopilot MCP —
mcp_hdg_dial,mcp_alt_dial,mcp_speed_dial_kts, V/S. - Tryby —
lnav,vnav,hdg_sel,alt_hld,vs_mode,lvl_chg,speed_mode,app_mode,n1_mode,ap_on(CMD A),autothrottle,flight_director. - Odczyt stanu — statusy CMD/AT/FD/LNAV/VNAV/HDG SEL/ALT HLD/VS/LVL CHG/APP/N1 + dźwignie podwozia/klap.
Jest też przykładowy profil ToLiss (AirbusFBW). Dopisz własne wpisy w aircraft[]
dla kolejnych samolotów.
Funkcje
- Sterowanie samolotem — co-pilot wykonuje akcje (podwozie, klapy, autopilot, transponder, radio, hamulec postojowy…).
- Tylko na Twoje polecenie — co-pilot reaguje wyłącznie na to, co powiesz/napiszesz (nie działa proaktywnie).
- Mapowanie akcji → datarefy — plik
controls.json, z sekcjądefaulti per-samolot (matchpo fragmencie ścieżki ACF / kodzie ICAO). - Push-to-talk głosowe — whisper transkrybuje, piper czyta odpowiedź co-pilota.
- Tekstowe PTT — pole tekstowe + Enter lub komenda
xcopilot/ptt. - Okno widoczne w VR — automatyczne przełączanie monitor ↔
WindowVR. - Kontekst lotu doklejany do promptu z datarefów.
- Podgląd wykonanych akcji (log w oknie).
- Konfigurowalny GUI — adres serwera, model, temperatura, prompt, głos.
Wymagania
- X-Plane 12
- XPPython3 v4.x (Python 3.12 +
imgui+requests) - działający serwer llama.cpp z endpointem OpenAI-compat (
/v1/chat/completions) - Głos (opcjonalnie):
whisper-cli(STT) +piper(TTS) + PipeWire (pw-record/pw-play)
Instalacja
- Zainstaluj XPPython3 do
X-Plane 12/Resources/plugins/XPPython3/. - Skopiuj
PythonPlugins/PI_XCoPilot.pyorazcontrols.jsondo:X-Plane 12/Resources/plugins/PythonPlugins/ - (Opcjonalnie) skopiuj
config.example.jsonjakoconfig.jsoni dopasuj (adres serwera, ścieżki whisper/piper). - Uruchom X-Plane. W menu
Plugins → XCoPilotznajdziesz okno i konfigurację.
Użycie
- Uruchom serwer llama.cpp (np. port
8081). - Uruchom X-Plane 12.
- Przypisz klawisz PTT: Settings → Keyboard → Plugins → XCoPilot → push-to-talk (opcjonalnie
toggle window). - Mów lub pisz polecenia: „wysuń podwozie", „ustaw wysokość 3500", „włącz autopilota", „ustaw kod 1200"…
Plik controls.json (mapowanie akcji)
To serce wtyczki. Struktura:
{
"default": {
"controls": {
"gear_up": { "desc": "Chowaj podwozie", "ops": [ { "cmd": "sim/flight_controls/landing_gear_up" } ] },
"set_heading": { "desc": "Kurs autopilota (value=stopnie)", "ops": [ { "set": "sim/cockpit/autopilot/heading_mag", "value": "{value}" } ] },
"brake_parking_on": { "desc": "Hamulec postojowy", "ops": [ { "set": "sim/cockpit2/controls/parking_brake_ratio", "value": 1.0 } ] }
},
"state": {
"gear_handle": "sim/cockpit2/controls/gear_handle_down",
"flap_ratio": "sim/cockpit2/controls/flap_ratio"
}
},
"aircraft": [
{
"match": "AirbusFBW",
"controls": {
"gear_up": { "desc": "Dźwignia podwozia GÓRA", "ops": [ { "set": "AirbusFBW/GearLever", "value": 0 } ] }
},
"state": { "gear_lever": "AirbusFBW/GearLever" }
}
]
}
Sekcje
default— stosowana dla wszystkich samolotów.aircraft— lista nadpisań;matchto fragment ścieżki ACF lub kodu ICAO (wielkość liter bez znaczenia). Pierwszy pasujący wpis wygrywa; jego klucze nadpisują/rozszerzajądefault.controls— nazwane akcje widoczne dla AI. Każda madesc(opis, który AI widzi) i listęops.state— dodatkowe datarefy odczytywane do kontekstu (AI widzi ich aktualne wartości).
Typy operacji (ops)
| Typ | Opis | Przykład |
|---|---|---|
{ "cmd": "..." } |
Wyzwala komendę X-Plane | { "cmd": "sim/flight_controls/landing_gear_up" } |
{ "set": "...", "value": X } |
Zapisuje wartość do datarefu | { "set": "sim/cockpit/autopilot/altitude", "value": 3500 } |
{ "set": "...", "value": "{value}" } |
Wartość podaje AI (akcja z parametrem) | { "set": "sim/cockpit/autopilot/heading_mag", "value": "{value}" } |
{ "toggle": "..." } |
Przełącza dataref 0 ↔ 1 | { "toggle": "sim/cockpit2/controls/gear_handle_down" } |
Wartość value może być liczbą, stringiem liczbowym, albo szablonem {value} (wtedy AI musi podać "value" w akcji). Typ zapisu (int/float/string) dobierany jest automatycznie po typie datarefu.
Surowe datarefy (opcjonalnie)
Gdy w config.json ustawisz allow_raw_actions: true, AI może też bezpośrednio użyć:
{ "actions": [ { "dref": "sim/cockpit/autopilot/heading_mag", "value": 270 } ] }
{ "actions": [ { "command": "sim/flight_controls/landing_gear_up" } ] }
⚠️ Zalecane trzymać false — wtedy AI korzysta tylko z nazwanych akcji i nie wymyśla błędnych ścieżek.
Konfiguracja (config.json)
| Klucz | Opis |
|---|---|
base_url |
Adres serwera llama.cpp (np. http://localhost:8081) |
model |
Nazwa modelu; puste = auto-wykrycie z /v1/models |
temperature |
Temperatura próbkowania (niższa = stabilniejsze akcje) |
max_tokens |
Maksymalna liczba tokenów odpowiedzi |
system_prompt |
Osobowość + format wyjścia (JSON) co-pilota |
include_flight_context |
Czy doklejać kontekst lotu |
no_think |
Token /no_think (Qwen3 reasoning) |
controls_file |
Ścieżka controls.json (puste = obok wtyczki) |
allow_raw_actions |
Pozwól AI na surowe dref/command |
voice_enabled / tts_enabled |
Głos wejściowy / wyjściowy |
whisper_model |
Ścieżka modelu STT (whisper) |
piper_model_pl / piper_model_en |
Głos TTS: polski (pl_PL-gosia-medium) i angielski (en_US-ryan-high). Wybierany automatycznie po języku wypowiedzi co-pilota. |
voice_ptt_mode |
hold (przytrzymaj) lub toggle |
Push-to-talk
Wtyczka rejestruje komendy:
xcopilot/ptt— push-to-talk,xcopilot/toggle_window— pokaż/ukryj okno.
Przypisz klawisze w Settings → Keyboard → Plugins → XCoPilot.
Uwagi techniczne
- Bezpieczeństwo wątków: odczyty i zapisy datarefów oraz komendy (
xp.getData*,xp.setData*,xp.command*) muszą działać na głównym wątku X-Plane. Wątek roboczy robi wyłącznie sieć i parsowanie JSON; wynik trafia do kolejki, a główna pętla (flight loop) wykonuje akcje bezpiecznie. - Format wyjścia: model musi zwracać JSON. Wtyczka tolerancyjnie wyciąga pierwszy obiekt JSON (także z code fence ```json). Jeśli parsowanie się nie uda, odpowiedź jest traktowana jako zwykła wypowiedź (bez akcji).
controls.jsonmożna edytować w locie — wtyczka przeładowuje go przy każdym wysłaniu (i przyciskiem „Przeładuj controls.json").- Polskie znaki w oknie ImGui mogą się wyświetlać jako
?(domyślny font). Głos i treść promptu działają poprawnie.
Przykłady poleceń
- „schowaj podwozie" →
gear_up - „wysuń klapy" →
flaps_down - „ustaw wysokość trzy tysiące pięćset" →
set_altitude 3500 - „ustaw kurs dwa siedem zero" →
set_heading 270 - „włącz autopilota i ustaw prędkość dwieście dwadzieścia" →
ap_on+set_speed 220 - „ustaw transponder jeden dwa zero zero" →
set_squawk 1200
Licencja
Do uzupełnienia.